Voor ouders is dit vaak óók een spannende periode. U wilt helpen, maar hoe doet u dat zonder de druk te vergroten?

• Blijf rustig en voorspelbaar. Uw kalmte werkt regulerend. Jongeren spiegelen onbewust uw spanning.
• Benoem het belang realistisch. Een examen is belangrijk, maar niet allesbepalend voor iemands toekomst. U helpt door het serieus te nemen zónder het groter te maken dan het is.
• Vraag naar inzet in plaats van cijfers. “Heb je gedaan wat je had gepland?” of “heb je er voor je gevoel genoeg aan gedaan” werkt motiverender dan “Wat denk je dat je haalt?”
• Normaliseer spanning. “Het is logisch dat je dit spannend vindt, dat is het ook.” Dat haalt de druk van ‘ik mag dit niet spannend vinden’.
• Help bij structuur. Vraag wat ze van u nodig hebben. Denk eventueel mee over een planning of rustige leerplek, maar neem het leren niet over. Eigenaarschap vergroot zelfvertrouwen.
• Stimuleer balans. Beweging, ontspanning en voldoende slaap zijn geen luxe, ze zijn onderdeel van goed presteren.
• Beperk prestatiedruk in gesprekken. Vermijd herhaaldelijk vragen naar toetsen, cijfers of ‘hoeveel hoofdstukken nog’. Soms is even níet praten over school juist helpend.
• Vermijd vergelijkingen. Met broers, zussen, klasgenoten of jezelf. Iedere jongere heeft een eigen tempo en eigen kwaliteiten.
• Let op signalen van echte faalangst. Denk aan blokkeren, paniek, huilbuien, extreme uitstel of lichamelijke klachten. Dat vraagt om meer dan “gewoon doorzetten” en is extra ondersteuning nodig.
• Blijf onvoorwaardelijk steunend. Zeg het hardop: “Wat er ook gebeurt, wij staan achter je.”

Die veiligheid maakt het verschil tussen gezonde spanning en verlammende druk.

Soms is het voor jongeren makkelijker om met een onafhankelijke professional te praten.
Dat betekent niet dat u als ouder tekortschiet, het kan juist helpend zijn om de dynamiek even te ontlasten.
Examenstress hoeft geen strijd te zijn die je alleen voert.

Bij Topcoach maken we bewust onderscheid tussen training en coaching:

Training (bij stress of beginnende spanning)

Training is geschikt wanneer er sprake is van verhoogde spanning of onzekerheid, maar nog geen diepgewortelde faalangst. In een training leren jongeren praktische vaardigheden zoals:

• omgaan met spanning
• helpende gedachten ontwikkelen
• plannen en structuur aanbrengen
• ontspanningstechnieken toepassen

Training is oplossingsgericht en vaardigheidgericht.

Coaching (bij echte faalangst)

Wanneer er sprake is van hardnekkige blokkades, paniek of een sterk negatief zelfbeeld, is coaching zeer effectief.
Al in een paar sessies krijgt de jongere meer grip op de faalangst.
Coaching gaat dieper en richt zich op:

• onderliggende overtuigingen
• perfectionisme of bewijsdrang
• zelfbeeld en zelfvertrouwen
• het doorbreken van vaste patronen

Coaching helpt jongeren niet alleen door deze examenperiode, maar bouwt blijvende mentale veerkracht op.